To Cogito ergo sum συλλογάται λέφτερα και στο ηλεκτρονικό περιοδικό Ατέχνως.
Πνευματικά δικαιώματα δεν υπάρχουν. Οι ιδέες πρέπει να κυκλοφορούν ελεύθερα. Άρα, η αντιγραφή επιτρέπεται.

Η γλώσσα κόκκαλα τσακίζει

(...) ας ιδιωτικοποιηθούν τα πάντα, ας ιδιωτικοποιηθεί η θάλασσα κι ο ουρανός, ας ιδιωτικοποιηθεί το νερό κι ο αέρας, ας ιδιωτικοποιηθεί η δικαιοσύνη και ο νόμος, ας ιδιωτικοποιηθεί το σύννεφο που περνάει, ας ιδιωτικοποιηθεί το όνειρο, ειδικά αν γίνεται μέρα και με τα μάτια ανοιχτά. Και τελικά, για να ολοκληρωθούν οι ιδιωτικοποιήσεις, ας ιδιωτικοποιηθούν και τα κράτη, παραδίδοντας για κάποιο χρονικό διάστημα την εκμετάλλευσή τους σε ιδιωτικές εταιρείες, που θα λειτουργούν σε καθεστώς διεθνούς ανταγωνισμού. Εκεί βρίσκεται η σωτηρία τού κόσμου...

Και τώρα, ας ιδιωτικοποιηθεί επίσης και η πουτάνα που τους γέννησε όλους.


[Ζοζέ Σαραμάγκου, "Τετράδια του Λαντσαρότε - Ημερολόγιο ΙΙΙ, 1993-1995" - Μετάφραση από τα πορτογαλικά: Cogito ergo sum]

22 Μαΐου 2018

Ιδού η εναλλακτική: Πελετίδης!

Δεν μπορεί να γίνει τίποτα, είμαστε δεμένοι από τους δανειστές και πρέπει με κάθε θυσία – ακόμα κι αν αφορά την καταδίκη της ίδιας μας της ζωής – να παραμείνουμε στο άρμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μήπως και κάποια στιγμή μοιράσουν κανένα κόκκαλο στο λαό! Αυτή μας λένε ότι είναι η μοίρα μας!

Ας πάμε τώρα στη δημοτική αρχή της Πάτρας, την εκλεγμένη με το ψηφοδέλτιο του ΚΚΕ και με επικεφαλής το μέλος του Κόμματος, Κώστα Πελετίδη. Η απόφαση του Δήμου Πάτρας, όπως την περιέγραψε ο κομμουνιστής δήμαρχος της πόλης
για διαγραφή χρεών εργαζομένων και ανέργων και γενικότερα πολιτών που πλήττονται βάναυσα από την κρίση, ώστε να μην κινδυνέψουν τα σπίτια τους από πλειστηριασμό,
δεν συγκρούεται μόνο απευθείας με την πολιτική των διαχειριστών της βαρβαρότητας. Χτυπάει και τη μοιρολατρία που θέλουν να μας επιβάλλουν. Η σημασία της απόφασης ξεπερνά τα όρια της Πάτρας. Είναι μια πραγματική εναλλακτική για το λαό μας, όχι μόνο για να πούμε ένα μεγάλο «ως εδώ», όχι μόνο για τη διαμόρφωση συνθηκών ανακούφισης των λαϊκών στρωμάτων από τη λεηλασία, αλλά και για να ανοίξει ο δρόμος της κοινωνικής διεκδίκησης με προοπτική έναν άλλο δρόμο αξιοπρέπειας και ελπίδας για το λαό και τον τόπο. Θα μπορούσε να συμπυκνωθεί κάπως έτσι:
Δεν θέλουμε ξεροκόμματα επιδομάτων (προεκλογικών και μη) – Διεκδικούμε τις ζωές μας ολόκληρες!

Η «νομιμότητα»

Η απόφαση του δημοτικού συμβουλίου της Πάτρας, ακριβώς επειδή συγκρούεται με τον πυρήνα της πολιτικής που μας έχει εξαθλιώσει, έχει -ήδη- αντιπάλους. Xαρακτηριστική η στάση της αντιπολίτευσης στο δήμο. Όπως ανέφερε στην παρουσίαση της απόφασης ο Κώστας Πελετίδης,
«το Δημοτικό μας Συμβούλιο σε πρόσφατη συνεδρίασή του με θέμα τους ηλεκτρονικούς πλειστηριασμούς αποφάσισε κατά πλειοψηφία (οι παρατάξεις της Ν.Δ. του ΣΥΡΙΖΑ και του ΠΑΣΟΚ δεν ψήφισαν τη συγκεκριμένη απόφαση, με βασικό επιχείρημα τη νομιμότητα).»
Η «νομιμότητα», λοιπόν, δεν επιτρέπει να πάρει ανάσα ένας κόσμος που έχει διαλυθεί από την κρίση και ζει με την αγωνία πως θα του πάρουν το σπίτι σε πλειστηριασμό ή θα κάνουν κατάσχεση στον τραπεζικό λογαριασμό όπου μπαίνει η σύνταξη ή ο μισθός. Μιλάμε για τη «νομιμότητα» των μνημονίων  και των πολιτικών δυνάμεων που ψήφισαν τη διάλυση και την καταστροφή. Μιλάμε για τη «νομιμότητα» εκείνων που -με μορφή κατεπείγοντος- πέρασαν και περνούν μέτρα εξαθλίωσης του λαού, καταργώντας τις ίδιες τις κοινοβουλευτικές διαδικασίες ή υλοποιώντας τις κατά… προσέγγιση.

Για να δούμε τώρα τι θα πούνε και ποια «νομιμότητα» υπερασπίζονται. Όπως είναι προφανές δεν αναφερόμαστε πλέον στις παρατάξεις στο Δήμο Πάτρας αλλά στα κόμματα που μας έφεραν ως εδώ, τα κόμματα που κυβέρνησαν ή κυβερνούν. Όπως ανέφερε ο Κ. Πελετίδης στη συνέντευξη κατά την οποία παρουσίασε την απόφαση, την Δευτέρα 21 Μαΐου «έχουν προγραμματιστεί συναντήσεις με τις Κοινοβουλευτικές Ομάδες των κομμάτων στη Βουλή, πλην της Χρυσής Αυγής», για να επιδοθεί η σχετική απόφαση.

Πραγματικό ταξικό πρόσημο

Μετά τη  «νομιμότητα» έρχεται το άλλο επιχείρημα: Οι «καλοπληρωτές» θα πληρώσουν τα χρέη των «μπαταχτσήδων»! Για κακή τους τύχη σε αυτό υπάρχει ήδη απάντηση και καταγράφηκε στην παρουσίαση του δημάρχου Πάτρας:
«Οι μεγάλοι οφειλέτες, οι «επενδυτές» και οι κουβαλητές της ανάπτυξης, έχουν τη δυνατότητα, με βάση τη νομοθεσία και τις πολιτικές που ασκούν οι έως τώρα κυβερνήσεις, όχι μόνο φοροαπαλλάσσονται σκανδαλωδώς, αλλά παίρνουν και δικαστικές αποφάσεις με τις οποίες διαγράφονται τα χρέη τους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, είναι αυτό που προκύπτει από τα στοιχεία των υπηρεσιών του Δήμου. 

Συγκεκριμένα, σε σύνολο οφειλών 120.107.630 ευρώ, τα 55.547.368,01 τα χρωστάνε 204 επιχειρηματίες, με οφειλές άνω των 50.000 ευρώ. Ο Δήμος έχει προχωρήσει σε μέτρα αναγκαστικής είσπραξης. Από τις δεσμεύσεις των λογαριασμών, τα αποτελέσματα πλην μεμονωμένων περιπτώσεων ήταν πενιχρά έως αμελητέα στο σύνολο. Την ίδια στιγμή, που νομίμως φοροδιαφεύγουν μεγαλοεπιχειρηματίες ο Πατραϊκός λαός κινδυνεύει να χάσει το βιος του για οφειλές 500 και 1.000 ευρώ».
Εάν ακόμα και τώρα ορισμένοι κάνουν πως δεν καταλαβαίνουν ας τους εξηγήσουμε:

Η πολιτική απόφαση – πρόταση του Δήμου Πάτρας έχει ταξικό πρόσημο (αληθινό ταξικό πρόσημο, όχι σαν εκείνο που διαφημίζει κατά καιρούς η κυβέρνηση της «πρώτης φοράς Αριστερά», που μόνο Αριστερά δεν είναι).

Η πολιτική απόφαση – πρόταση του δημάρχου Πάτρας, Κώστα Πελετίδη, έρχεται και σε απόλυτη αντίθεση με την πρακτική πολλών δημάρχων της χώρας που προσκυνούν τη «νομιμότητα» και αφήνουν απροστάτευτους τους κόπους μιας ολόκληρης ζωής των εργαζόμενων, των ανέργων και γενικότερα όλων εκείνων που βιώνουν τα αποτελέσματα της καπιταλιστικής κρίσης.

Ο λαός δεν αναθέτει – Ο λαός διεκδικεί και νικά

Η δύναμη στην απόφαση του δημοτικού συμβουλίου Πάτρας, εκτός από την εκπροσώπηση του δικαίου, είναι πως δεν πρόκειται για μια διαδικασία ανάθεσης. Γι' αυτό κι όταν γράφουμε στον τίτλο μας «Υπάρχει εναλλακτική: Πελετίδης» δεν κάνουμε τίποτα άλλο από το να στηρίζουμε ανοιχτά την κινητοποίηση του ίδιου του λαού, την κινητοποίηση όλων μας. Διότι ο δήμαρχος Πάτρας ποτέ δεν έταξε πως θα αλλάξει δια μαγείας η κατάσταση, κάλεσε και καλούσε σε συμπόρευση και ο λόγος είναι απλός: Χωρίς την υπεράσπιση των διεκδικήσεων μας δεν γίνεται τίποτα. Το γεγονός πως η μοναδική λύση είναι η μαζική και μαχητική συμμετοχή στον αγώνα καταγράφεται σαφώς στην παρουσίαση της πρότασης του δημάρχου, με πρακτικές δράσεις:
«Την Τρίτη 22 Μάη, ημέρα δράσης κατά των πλειστηριασμών, θα επισκεφθούμε και θα πραγματοποιήσουμε συναντήσεις μαζί με φορείς, Σωματεία και Συλλόγους της πόληςΣτις 10 π.μ. στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση, στις 11 π.μ. στην Α’ ΔΟΥ Πατρών, στις 12 μεσ. στην Εθνική Τράπεζα (Πλατεία Γεωργίου), στη 1 μ.μ. στον ΕΦΚΑΤο βράδυ στις 8.30, διοργανώνουμε εκδήλωση στην πλατεία Γεωργίου όπου θα γίνει ομιλία και θα ακολουθήσει μουσικό και καλλιτεχνικό πρόγραμμα».
Η λύση είναι στον αγώνα μαζί με τα Σωματεία, τους Φορείς και τους Συλλόγους, όπου οργανώνονται οι εργαζόμενοι, οι άνεργοι και όλοι αυτοί που πλήττονται από τη βαρβαρότητα. Η λύση είναι στον αγώνα ενάντια στη βαρβαρότητα. Ας γίνει υπόθεση όλων μας η απόφαση του δημοτικού συμβουλίου Πάτρας, όπως την περιέγραψε ο Κ. Πελετίδης:
«Διεκδικούμε από την Κυβέρνηση άμεση νομοθετική ρύθμιση, που να προστατεύει τη λαϊκή οικογένεια από πλειστηριασμούς και κατασχέσεις με γνώμονα την οικονομική της κατάσταση και να δίνει το δικαίωμα στα Δημοτικά Συμβούλια να αποφασίζουν για διαγραφές οφειλών σε αυτούς που αποδεδειγμένα ούτε μπορούν, ούτε έχουν να πληρώσουν. 
Γιατί
«γίνεται πλέον φανερό ότι το επόμενο διάστημα θα έχουμε φαινόμενα μαζικών πλειστηριασμών από το σύνολο των κρατικών φορέων (εφορίες, ασφαλιστικά ταμεία κ.α.). Η επίθεση αφορά όλα όσα, με κόπους μιας ολόκληρης ζωής, έχει αποκτήσει η λαϊκή οικογένεια, όπως το σπίτι, το μαγαζί, το αυτοκίνητο, το ταξί, το χωράφι του μικρού αγρότη. Στόχος Κυβέρνησης – Ε.Ε. είναι η ενίσχυση της επιχειρηματικότητας και η επέλαση του μεγάλου κεφαλαίου».
Γιατί γνωρίζουμε ότι
«στο στόχαστρο κυβέρνησης, των κομμάτων που υπηρετούν τα μνημόνια και φοροεισπρακτικών μηχανισμών, βρίσκονται τα λαϊκά νοικοκυριά που χρωστούν μικρά ποσά».
Γιατί αυτό που απασχολεί τη δημοτική αρχή της Πάτρας μας αφορά όλους:
«Πώς θα μπορέσουμε να συμβάλουμε σε όλα τα επίπεδα, ώστε να μην λεηλατηθεί η περιουσία και οι κόποι μιας ζωής της λαϊκής οικογένειας στο βωμό της καπιταλιστικής ανάπτυξης».
Με αυτό το σκεπτικό, όπως παρουσίασε Κ. Πελετίδης,
«από τη στιγμή που αναλάβαμε τη διοίκηση του Δήμου προστατεύσαμε τις λαϊκές οικογένειες αρνούμενοι να στείλουμε στοιχεία στην εφορία για μικροοφειλέτες και να δεσμεύσουμε το ΑΦΜ, όπως κάνουν άλλοι Δήμοι. Δηλώνουμε ότι όσο μας αφορά ως Δημοτική Αρχή, δεν θα επιτρέψουμε για μικροοφειλές στο Δήμο, για ανθρώπους και νοικοκυριά που δεν μπορούν να πληρώσουν, να γίνουν κατασχέσεις στην περιουσία τους».
Η απόφαση που εισηγήθηκε η δημοτική αρχή και αποφάσισε το δημοτικό συμβούλιο, προβλέπει:
1. Πλήρη διαγραφή σε μακροχρόνια ανέργους και ενταγμένους στο ΚΕΑ.
2. Πλήρη διαγραφή σε άτομα που έχουν οικογενειακό εισόδημα την τελευταία 5ετία κατά μέσο όρο έως 12.000€, μία κατοικία και δεν έχουν κανένα άλλο περιουσιακό στοιχείο.
3. Πλήρη διαγραφή σε πολύτεκνους, τρίτεκνους, ΑΜΕΑ, μονογονεϊκές οικογένειες, άτομα με αναπηρία με οικογενειακό εισόδημα μέχρι 25.000€ και μία κατοικία.
4. Από 12.000€-25.000€ οικογενειακό εισόδημα, να γίνει διαγραφή προστίμων και προσαυξήσεων και καταβολή του χρέους σε 200 δόσεις.
5. Από 25.000-50.000€ διαγραφή προστίμων και προσαυξήσεων και αποπληρωμή του χρέους σε 150 μηνιαίες δόσεις.
6. Οι μακροχρόνια άνεργοι, οι ενταγμένοι στο ΚΕΑ και όσοι την τελευταία πενταετία έχουν μέσο οικογενειακό εισόδημα μέχρι 25.000, να μην επιβαρύνονται με την προβλεπόμενη από το νόμο επιβάρυνση που αφορά την κατεδάφιση ετοιμόρροπου κτίσματος.
Επαναλαμβάνουμε, λοιπόν, και με τα ίδια ακριβώς λόγια:

Η απόφαση του Δήμου Πάτρας, όπως την περιέγραψε ο κομμουνιστής δήμαρχος της πόλης για διαγραφή χρεών εργαζομένων και ανέργων και γενικότερα πολιτών που πλήττονται βάναυσα από την κρίση, ώστε να μην κινδυνέψουν τα σπίτια τους από πλειστηριασμό, δεν συγκρούεται μόνο απευθείας με την πολιτική των διαχειριστών της βαρβαρότητας. Χτυπάει και τη μοιρολατρία που θέλουν να μας επιβάλλουν.

Η σημασία της απόφασης ξεπερνά τα όρια της Πάτρας. Είναι μια πραγματική εναλλακτική για το λαό μας, όχι μόνο για να πούμε ένα μεγάλο «ως εδώ», όχι μόνο για τη διαμόρφωση συνθηκών ανακούφισης των λαϊκών στρωμάτων από τη λεηλασία, αλλά και για να ανοίξει ο δρόμος της κοινωνικής διεκδίκησης, με προοπτική έναν άλλο δρόμο αξιοπρέπειας και ελπίδας για το λαό και τον τόπο.

-----------------------------------------------------------
Σημείωση ιστολογίου
Το παραπάνω κείμενο δημοσιεύθηκε το Σάββατο 19/5/2018 στον ιστότοπο "Ημεροδρόμος". Κατά την αντιγραφή διατηρήθηκαν όλες οι υπογραμμίσεις τού πρωτοτύπου αλλά άλλαξε ελαφρά η μορφοποίηση, ώστε να ταιριάζει με το ύφος του ιστολογίου. Το σκίτσο τού Κώστα Πελετίδη είναι της Έφης Ξένου, από την εφημερίδα "Τα Νέα".

21 Μαΐου 2018

Κατευθυντήριες γραμμές για τις πολιτικές απασχόλησης

Την περασμένη εβδομάδα πρόσεξα μια κουβέντα στο διαδίκτυο, σχετικά με τις "Κατευθυντήριες γραμμές για τις πολιτικές απασχόλησης των κρατών μελών" της Ευρωπαϊκής ¨Ενωσης. Όχι πως έχει κάποια ιδιαίτερη σημασία αλλ' απλώς για να είμαστε ακριβείς, η πραγματικότητα είναι ότι αυτές οι "κατευθυντήριες γραμμές" είναι παλιά ιστορία. Περιλαμβάνονται στην ατζέντα "Ευρώπη 2020" και κατά καιρούς συμπληρώνονται και τροποποιούνται.

Πέρυσι, λοιπόν, με την COM(2017)677/22-11-2017 απόφασή του, το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενέκρινε την αναθεώρηση τεσσάρων τέτοιων γραμμών και ζήτησε, όπως προβλέπεται, σχετική έκθεση της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων. Η Επιτροπή υπέβαλε την έκθεσή της και στις αρχές Απριλίου την υπέβαλε στο Ευρωκοινοβούλιο, το οποίο την ενέκρινε κατά πλειοψηφία αλλά ζήτησε την ενσωμάτωση ορισμένων τροπολογιών ήσσονος εν πολλοίς σημασίας. Όποιος επιθυμεί, μπορεί να δει αναλυτικά τις τροπολογίες εδώ. Εμείς ας πάμε να δούμε μερικά χαρακτηριστικά σημεία τους, έτσι όπως τροποποιήθηκαν:


Γραμμή 5: Τόνωση της ζήτησης εργασίας
    Τα κράτη μέλη θα πρέπει να επιδιώξουν σταδιακά να μειώσουν τη φορολογική επιβάρυνση της εργασίας και να τη μετατοπίσουν από την εργασία σε άλλες πηγές φορολογίας που είναι λιγότερο επιζήμιες για την απασχόληση και την ανάπτυξη (...)
    Τα κράτη μέλη θα πρέπει να ενθαρρύνουν καινοτόμες μορφές εργασίας, που να δημιουργούν ευκαιρίες ποιοτικής απασχόλησης για όλους με υπεύθυνο τρόπο, λαμβάνοντας υπόψη την ανάπτυξη των νέων τεχνολογιών των πληροφοριών και των επικοινωνιών, εξασφαλίζοντας παράλληλα την πλήρη συμμόρφωση με το ενωσιακό δίκαιο, τις εθνικές νομοθεσίες και απασχολησιακές πρακτικές, καθώς και τα συστήματα εργασιακών σχέσεων (...)
    Σύμφωνα με τις εθνικές πρακτικές και με παράλληλο σεβασμό της αυτονομίας των κοινωνικών εταίρων, τα κράτη μέλη θα πρέπει να ενθαρρύνουν διαφανείς και προβλέψιμους μηχανισμούς καθορισμού των μισθών, που επιτρέπουν τη δυνατότητα ανταπόκρισης των μισθών στις εξελίξεις της παραγωγικότητας, διασφαλίζοντας παράλληλα δίκαιους μισθούς που προβλέπουν ένα αξιοπρεπές βιοτικό επίπεδο με βιώσιμο και υπεύθυνο τρόπο . Οι εν λόγω μηχανισμοί θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις διαφορές ως προς τα επίπεδα δεξιοτήτων και τις αποκλίσεις όσον αφορά τις οικονομικές επιδόσεις ανά περιφέρειες, τομείς και εταιρείες (...)
Προσέξτε πώς η εργοδοτική ασφαλιστική εισφορά, η οποία συνιστά αμοιβή τής εργασίας, βαφτίζεται "φορολογική επιβάρυνση". Προσέξτε, επίσης, την απαίτηση για "πλήρη συμμόρφωση" με τις "απασχολησιακές πρακτικές" και τα "συστήματα εργασιακών σχέσεων", δηλαδή την ελαστική εργασία ή, άλλως πως, την δουλειά-λάστιχο. Τέλος, προσέξτε ιδιαίτερα την απαίτηση οι "μηχανισμοί" που θα ορίζουν τους μισθούς να λαμβάνουν υπ' όψη τα δεδομένα μέχρι και σε επίπεδο εταιρείας. Με απλά λόγια: οι συλλογικές συμβάσεις τελειώνουν και κάθε επιχείρηση θα μπορεί να έχει το δικό της μισθολόγιο.

Γραμμή 6: Ενίσχυση της προσφοράς εργασίας και βελτιωμένη πρόσβαση σε απασχόληση, δεξιότητες και ικανότητες
    Στο πλαίσιο των τεχνολογικών, περιβαλλοντικών και δημογραφικών αλλαγών, τα κράτη μέλη, σε συνεργασία με τους κοινωνικούς εταίρους και την κοινωνία των πολιτών, θα πρέπει να προωθήσουν την βιωσιμότητα, την παραγωγικότητα και την απασχολησιμότητα με σωστή παροχή κατάλληλων γνώσεων, δεξιοτήτων και ικανοτήτων καθ’ όλη τη διάρκεια της εργασιακής ζωής (...)
    [Τα κράτη-μέλη] θα πρέπει να διασφαλίσουν την ποιότητα των μαθησιακών αποτελεσμάτων, να αναπτύξουν και ενισχύσουν τις βασικές δεξιότητες, να προωθήσουν την ανάπτυξη επιχειρηματικών δεξιοτήτων, να μειώσουν τον αριθμό των νέων που εγκαταλείπουν πρόωρα το σχολείο, να ενισχύσουν τη σύνδεση της αγοράς εργασίας με πτυχία τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, να βελτιώσουν την παρακολούθηση και πρόβλεψη των δεξιοτήτων και να αυξήσουν τη συμμετοχή των ενηλίκων στη συνεχή εκπαίδευση και κατάρτιση, μεταξύ άλλων και με πολιτικές που να προβλέπουν εκπαιδευτική άδεια και άδεια κατάρτισης, καθώς και ενδοεργασιακή επαγγελματική κατάρτιση και δια βίου μάθηση (...)
    [Τα κράτη-μέλη] θα πρέπει να βελτιώσουν και να αυξήσουν την προσφορά και την αξιοποίηση της ευέλικτης συνεχούς επαγγελματικής κατάρτισης (...) 
Αυτά που ξέραμε ως τώρα, δηλαδή να πιάνουμε μια δουλειά και να μένουμε σ' αυτή ώσπου να συνταξιοδοτηθούμε, πρέπει να τα ξεχάσουμε. Από δω και μπρος, όσο ζούμε θα εκπαιδευόμαστε, ώστε ανά πάσα στιγμή να μπορούμε να αλλάζουμε δουλειά, ανάλογα με τις ανάγκες που θα έχουν τα αφεντικά κάθε φορά.

Γραμμή 7: Βελτίωση της λειτουργίας των αγορών εργασίας και αποτελεσματικότητα του κοινωνικού διαλόγου
    Τα εν λόγω επιδόματα [ανεργίας] θα πρέπει να συνοδεύονται από ενεργές πολιτικές για την αγορά εργασίας και από μέτρα που θα συνιστούν κίνητρα για τη γρήγορη επιστροφή σε ποιοτικές θέσεις εργασίας (...)
    Η κινητικότητα των εκπαιδευομένων και των εργαζομένων θα πρέπει να κατοχυρωθεί ως θεμελιώδης ελευθερία με στόχο την ενίσχυση των δεξιοτήτων απασχολησιμότητας και την αξιοποίηση του πλήρους δυναμικού της ευρωπαϊκής αγοράς εργασίας. Θα πρέπει επίσης να προωθηθεί η εσωτερική κινητικότητα (...)
Από τη μια, ανοίγει ο δρόμος για "εργασία των ανέργων", δηλαδή για τζάμπα δουλειά σε κάποια επιχείρηση, με αντάλλαγμα τα ψίχουλα ενός επιδόματος, μια ιδέα που ήδη εφαρμόζεται στην Μεγάλη Βρεττανία, την Δανία και αλλού. Από την άλλη, υπογραμμίζεται αυτό σημειώσαμε πριν, δηλαδή η προοπτική να αλλάζεις κάθε τρεις και λίγο όχι μόνο αντικείμενο δουλειάς αλλά μέχρι και χώρα.

Γραμμή 8: Προαγωγή των ίσων ευκαιριών και της μη διακριτικής μεταχείρισης για όλους, προώθηση της κοινωνικής ένταξης και καταπολέμηση της φτώχειας
    Τα κράτη μέλη θα πρέπει, με τη υποστήριξη της Επιτροπής, να προωθήσουν την ενεργό συμμετοχή των ειδικευμένων στην καταπολέμηση της φτώχειας ΜΚΟ, και των οργανώσεων ατόμων που βιώνουν τη φτώχεια, στη χάραξη πολιτικών για την καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού (...)
    Τα κράτη μέλη θα πρέπει επειγόντως να κατοχυρώσουν τη βιωσιμότητα και την επάρκεια των συνταξιοδοτικών συστημάτων για γυναίκες και άνδρες, παρέχοντας ίσες ευκαιρίες σε όλους τους εργαζομένους και τους αυτοαπασχολούμενους, για να αποκτήσουν επαρκή νόμιμα συνταξιοδοτικά δικαιώματα για τη διασφάλιση αξιοπρεπούς διαβίωσης, καθώς και ενός επαρκούς εισοδήματος για τους ηλικιωμένους, που να είναι τουλάχιστον πάνω από το όριο της φτώχειας (...)
    Οι μεταρρυθμίσεις των συνταξιοδοτικών συστημάτων, συμπεριλαμβανομένης της πιθανής αύξησης του ορίου ηλικίας για τη συνταξιοδότηση, θα πρέπει να πλαισιώνονται από στρατηγικές ενεργού και υγιούς γήρανσης και να στηρίζονται από μέτρα παράτασης του επαγγελματικού βίου για όσους επιθυμούν να εργαστούν περισσότερα χρόνια. Οι εργαζόμενοι που πλησιάζουν στη συνταξιοδότηση θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν την εκούσια μείωση των ωραρίων εργασίας. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να καθιερώσουν έναν εποικοδομητικό διάλογο με τους κοινωνικούς εταίρους και την κοινωνία των πολιτών και να επιτρέψουν την κατάλληλη σταδιακή εφαρμογή όλων των μεταρρυθμίσεων.
Απ' όλα έχει το πανέρι: ΜΚΟ που θα καταπολεμήσουν την φτώχεια, συντάξεις "τουλάχιστον πάνω από το όριο της φτώχειας" (δηλαδή το όριο της λιμοκτονίας), "πιθανές" αυξήσεις ορίων ηλικίας (οι μειώσεις είναι πάντοτε απίθανες), ενεργή γήρανση (δηλαδή δουλειά ως τον τάφο) αλλά και προσπάθεια για να περάσουν όλες οι μεταρρυθμίσεις.


Κουραστήκαμε να ακούμε από τις κυβερνήσεις μας, πρώην και -κυρίως- νυν, ότι η λαίλαπα που κατεδάφισε κάθε λογής εργατική κατάκτηση και δικαίωμα, πήρε σβάρνα και ορισμένα δικαιώματα, τα οποία θα ξαναϊσχύσουν όταν τελειώσουν τα μνημόνια και επιστρέψουμε στην κανονικότητα. Έτσι, θα επανέλθουν οι συλλογικές συμβάσεις, θα αυξηθεί ο βασικός μισθός, θα ξανασυζητηθούν οι μειώσεις στις συντάξεις και οι αυξήσεις στα όρια ηλικίας για συνταξιοδότηση κλπ.

Δυστυχώς, οι παραπάνω "κατευθυντήριες γραμμές" πιστοποιούν πως όχι μόνο δεν πρόκειται ποτέ να τελειώσουν ουσιαστικά τα μνημόνια αλλά οι μνημονιακές υποχρεώσεις ενδύονται πανευρωπαϊκό μανδύα και πρόκειται να ισχύσουν για τους εργαζόμενους όλης της Ευρώπης. Μέσα κι έξω από την ευρωζώνη. Με αριστερή κυβέρνηση ή χωρίς.

19 Μαΐου 2018

Σαββατιάτικα (202) - τα φιλοσημιτικά

*** Α' αραβοϊσραηλινός πόλεμος (1948) *** Έχετε καταλάβει τι γίνεται στην Γάζα; *** Κάθονται οι οβραίοι ήσυχοι και πάνε οι άραβες και τους λένε σκοτώστε μας; *** Εγώ κάτι τέτοιο κατάλαβα από τα δελτία των οχτώ. *** Γι' αυτό τους σφάζουν σαν κοτόπουλα. *** Γι' αυτό ο Νετανιάχου κάνει την κότα. *** Ανδριανόπουλος: "Τι δουλειά είχε ένα βρέφος στα επεισόδια και στο ντου στα σύνορα με την Γάζα;" *** Βρε μπαγάσα Ανδρέα, πώς καταφέρνεις και κάθε φορά βρίσκεις να πεις μια μεγαλύτερη μαλακία από την προηγούμενη; *** Αυτό είναι ταλέντο. *** Τζανακόπουλος: "Απαιτείται αυτοσυγκράτηση κι απ' τις δυο πλευρές." *** Παναπεί, μη διαδηλώνετε για να μη σας σκοτώνουν; *** Σωστός ο αριστερός. *** Β' αραβοϊσραηλινός πόλεμος (1956) *** Εσείς πώς σχολιάζετε την βίλλα που πήρε ο Ιγκλέσιας με 570 χιλιάρικα; *** Σκανδαλιστήκατε, ε; *** Κι εγώ. *** Ολόκληρος ποδεμάρχης και να πάρει βίλλα με 570 χήνες; *** Άει στον διάολο, ο φτωχομπινές. *** Μια μαιζονέτα στην Εκάλη είναι ακριβότερη, με τον ξεφτίλα. *** Βίλλα με πισίνα σε δυο στρέμματα γη; *** Την τσόχα πληρώνεις με 570 ή τα ραφτικά; *** Αυτό που ξαφνικά μάθατε όλοι για το Ίλιντεν, με αφήνει με το στόμα ανοιχτό. *** Τέτοια μόρφωση δεν την περίμενα, το ομολογώ. *** Ελπίζω ότι μάθατε και για την στάση που κράτησε τότε η Ελλάδα. *** Εμ, πώς να μάθετε αφού για δάσκαλο είχατε τον Σκάι; *** Πόλεμος των έξι ημερών (1967) *** Στους αγίους Ισιδώρους πήγατε να προσκυνήσετε; *** Το εκκλησάκι στον Λυκαβηττό λέω, με τον σταυρό που βγάζει μυροβόλο αίμα και κάνει θαύματα. *** Να πάτε, βρε θεομπαίχτες, που μόνο τι θα φάτε σκέφτεστε. *** Τσαλίκης: "Καλώ τον κόσμο να διαβαστεί με τον θαυματουργό σταυρό." *** Γιώργο μου,
Τα σεβάσματά μου, κύριε πειρατή!
έτσι είναι ο τέλειος άντρας, ο άντρας ο σωστός, ο πρόστυχος, ο έξυπνος, ο γοητευτικός. *** Και ο μαλάκας, επίσης. *** Θέλει διάβασμα. *** Έχεις σπουδάσει και ιατρική, έμαθα. *** Άμα έχουμε θαυματουργό σταυρό, τι να τους κάνουμε τους γιατρούς, αγόρι μου; *** Πόλεμος του Γιομ Κιπούρ (1973) *** Πρώτο Ψέμα, έρευνα-1: "Οι δεξιοί είναι πιο όμορφοι από τους αριστερούς." *** Συμφωνώ και επαυξάνω. *** Κι εγώ ΔΑΠ ψήφιζα στα νιάτα μου, που ήμουν παιδαράς. *** Όσο γερνάω και μπαταλεύω, τόσο πιο αριστερά πάω. *** Κι άμα ραμολίρω τελείως, θα γίνω κομμουνιστής. *** Όχι σαν κάτι κωλόγερους, που τρέμει ο κώλος τους να βγει η ψυχή τους κι ετοιμάζονται να κάνουν τον Κούλη πρωθύ. *** Πρώτο Ψέμα, έρευνα-2: "Οι δεξιοί χαίρονται περισσότερο το σεξ." *** Κι αυτό σωστό. *** Αν θέλετε γκομενίτσα να πετάει φωτιές στο κρεβάτι, από Χρυσαυγή και δεξιώτερα ψάξτε. *** Δείτε την Ουρανία. *** Δεν είναι σαφές πόσο χαίρεται το σεξ; *** Θέμο, δεν σε ρώτησα, από μινάρισμα πώς πας; *** Jerusalem Law: Η Ιερουσαλήμ ορίζεται πρωτεύουσα του Ισραήλ ως πλήρης και ενιαία πόλη (1980) *** Αληθεύει ότι οι μηνύσεις Αβραμό, Μπένυ και Γκαβού για την Νοβάρτις μπήκαν στο αρχείο; *** Τό 'πες και τό ΄κανες, Αντώνη. *** Τους πήγες γαμιώντας ως το τέλος. *** Άλλο αν τελείωσες πρόωρα. *** Αυτόν τον ντόρο για το αν πρέπει να ψηφίζουν οι έλληνες του εξωτερικού, δεν τον καταλαβαίνω. *** Δεν είναι αυτονόητο ότι πρέπει; *** Αν δεν ψηφίσει ο Τζον Πάπας, που έχει τριάντα χρόνια στο Ματσατσούτσες, δεν δίνει σεντς για την Ελλάδα και σιχτιρίζει την ανεπροκοπιά των ελλήνων, ποιος θα ψηφίσει; *** Το αλβανό, που έχει τριάντα χρόνια εδώ, δουλεύει, πληρώνει φόρους και τρώει το ίδιο πήδημα με μας; *** Ρε, πάτε καλά; *** Θα αποφασίζει για μας ο Τζον Πάπας, που όταν φρηζάζει το λέκι και δεν μπορεί να πάει για φίσινγκ, κάθεται στη γιάρδα του και κάνει μπάρμπεκιου; *** Ας το μεταφράσει αυτό πρώτα στα ελληνικά και μετά βλέπουμε. *** Ανέγερση τείχους στα σύνορα με την Γάζα (2002) *** Μήπως καταλάβατε τι συνέβη με την παραίτηση Σακελλαρίου, να μου εξηγήσετε κι εμένα; *** Διάβασα την εμπεριστατωμένη ανάλυση της Ιωάννας Μάνδρου στην Καθημερινή αλλά δεν
Λίγο πίσω... άλλο λίγο... Ώπα! Τώρα λίγο μπροστά και δέσε.
γράφει τίποτε. *** Λέει "οι αθέατες πλευρές της παραίτησης Σακελλαρίου" αλλά δεν αναφέρει ούτε μία. *** Πώς τό 'παθε η Ιωάννα και γράφει μαλακίες; *** Συνήθως μόνο τις λέει, στον Σκάι. *** Σακελλαρίου: "Έχω τη συνείδησή μου ήσυχη γιατί δεν αποχωρώ αμαχητί." *** Πώς σε καταλαβαίνω, πρόεδρε! *** Θέλει πολύ αγώνα για να εγκρίνεις ό,τι ακριβώς βολεύει την εξουσία. *** Από την νομιμοποίηση των μνημονίων μέχρι την συνταγματικότητα της περικοπής των συντάξεων. *** Για να είμαι ειλικρινής, χέστηκα για το τι κάνει ο πρόεδρος του ΣτΕ. *** Εγώ από Σακελλαρίου, μόνο Ρίτα. *** Ιστορία μου, αμαρτία μου και ξερό ψωμί. *** Οδικός χάρτης (2003) *** Αληθεύει αυτό που άκουσα ότι ο Φουρθιώτης έφαγε μήνυση για υπεξαίρεση; *** Αμ, εγώ τό 'λεγα ότι από κάποιον τα βούτηξε τα μαλλιά, δεν μπορεί να βγήκαν από μόνα τους. *** Βάζω στοίχημα ότι από τον Βέρτη τα πήρε. *** Α, μια μπεμβέ 740 άρπαξε, όχι τρίχες. *** Ήθελε και 740 ο κώλος σου, Μένιο μου; *** Ε, ναι, άμα είναι νά 'σαι μηδενικό, ας είσαι μηδενικό πολυτελείας. *** Μ' αρέσει που θέλετε και πολλά κανάλια, βρε γίδια. *** Δεν καταλαβαίνετε ότι πολλά κανάλια δεν σημαίνει πολυφωνία αλλά πολλά σούργελα. *** Το μάθατε ότι την Τρίτη συναντήθηκε ο Κωλόχαρτος με την Πανελλήνια Ένωση Ψυχιατρικών Κλινικών; *** Μήπως μάθατε και γιατί; *** Λέτε να ζήτησε προσφορές για να διαλέξει; *** Άδωνι, να ξεκαθαρίσεις αν ο ζουρλομανδύας είναι στην τιμή ή χρεώνεται χώρια. *** Επιχείρηση "Μέρες μετάνοιας" (2004) *** Ελενάρα ρε! *** Άει σιχτίρ, με την οβραίικια την κότα, την μποχλάδω που πήρε την μπουκιά από το στόμα τής θεάς. *** Σιγά ρε, που θα μου πείτε ότι κάνω μπούλινγκ στην κοπέλα επειδή είναι χοντρή. *** Χοντρή ήταν και η Έλλα Φιτζέραλντ αλλά ποτέ δεν είπα κακή κουβέντα. *** Θεά η Έλλα. *** Και ήταν και μαύρη. *** Φουρέιρα: "Με ρωτούν γιατί η Αλβανία μου έδωσε 10 και όχι 12 βαθμούς αλλά κανείς δεν με ρώτησε για το εφτάρι της Ελλάδας στον ημιτελικό." *** Μη στενοχωριέσαι Ελενάκι μου. *** Δώδεκα για το οπτικό μέρος και δύο για το ακουστικό, εφτά μέσος όρος. *** Δεν έβλεπαν μόνο, άκουγαν κιόλας οι άνθρωποι. *** Επιχείρηση "Καλοκαιρινή βροχή" (2006) *** Βανδή: "Συγχαρητήρια στην
Νεκρικοί προβληματισμοί...
Φουρέιρα, για μας είναι νικήτρια." *** Δεσποινάκι, με το ίδιο σκεπτικό πανηγυρίζουν και τα μπαόκια το πρωτάθλημα από την δεύτερη θέση. *** Λουτσέσκου: "Ίσως στην φασιστική Γερμανία θα συνέβαινε ό,τι συνέβη στο ελληνικό πρωτάθλημα." *** Κύριε προπονητά, αντιλαμβάνομαι πλήρως την απογοήτευσή σας. *** Δυστυχώς, στον τόπο μας κυβερνούν οι σταλινοφασίστες τού ΣυΡιζΑ. *** Του χρόνου να γυρίσετε για δουλειά στην Ρουμανία, όπου όλα γίνονται δημοκρατικά. *** Όταν ο Χάρρυ γνώρισε την Μέγκαν... *** Εσείς πήρατε πρόσκληση για τον γάμο; *** Σας θυμίζω ότι το νταβαντούρι γίνεται στο Ουίνδσορ, όχι στο Λονδίνο. *** Μη στηθείτε τζάμπα στο Ουέστμινστερ. *** Αύριο θα έχει και γλέντι με κλαρίνα στο παλάτι τού Μπράιτον. *** Αυτός είναι γάμος, Τζενάκι, το δικό σου ήταν κουκούλωμα. *** Άλατις τα Φάρσαλα! *** Ισόβια ο παπάς που έφαγε κάτι μύρια από το κράτος. *** Άκου 3,8 μύρια σε εφτά χρόνια! *** Θαύμα στον Λυκαβηττό, τώρα και στα Φάρσαλα. *** Με την βοήθεια του θεού όλα γίνονται. *** Το ονοματάκι τού παπούλη, όμως, δεν το είδα γραμμένο πουθενά. *** Τζερώνυμο, θα μας το πεις ή το απαγορεύει το Κατά Μάρκον; *** Αλλά γιατί να το μάθουμε; *** Αν ήταν καμιά οροθετική, μάλιστα. *** Ναυτικός αποκλεισμός (2010) *** Συγγνώμη, θες να πάρεις ευρωκύπελλο και έχεις προπονητή που λέγεται Ηττούδης; *** Χέσε μας μωρέ με την ορθογραφία. *** Και με όμικρον-γιώτα να το γράψεις, έχει την ήττα μέσα του ο άνθρωπος. *** Βαρετό πράμα η ευρωλίγκα όμως. *** Παίζουν δεκάξι ομάδες εκατομμυρίων αλλά ξέρεις ότι στο τέλος κερδίζει ο Ομπράντοβιτς. *** Τράκη, φέρε πίσω τον Γκαστόνε. *** Μαρέβα: "Δεν έχω δώσει ποτέ αφορμή αλλά γίνομαι στόχος επιθέσεων που απευθύνονται στον σύζυγό μου." *** Τί λες, κορίτσι μου; *** Δεν είναι σοβαρή αφορμή για καταχέριασμα το "σύζυγος Κούλη"; *** Κι όχι απλή σύζυγος αλλά μία που τον παράτησε και ξαναγύρισε. *** Αυτό που λέει ότι "πίσω από κάθε μεγάλο άντρα κρύβεται μια μεγάλη γυναίκα", το ξέρεις; *** Τι νομίζεις ότι κρύβεται πίσω από κάθε απατεώνα ή κάθε μαλάκα άντρα; *** Εκκαθαριστική επιδρομή (2012) *** Ποία η γνώμη
Ευτυχισμένα χρόνια
σας για το 2% καπέλλο σε υπολογιστές, κινητά, τάμπλετ κλπ; *** Εγώ θέλω μια απάντηση σε άλλο ερώτημα πριν απαντήσω αυτό. *** Θα μπορώ να κατεβάζω τζάμπα και νόμιμα ό,τι γουστάρω από το ίντερνετ; *** Για πνευματικά δικαιώματα δεν πάει αυτό το 2%; *** Άρα...; *** Παππάς ο Νίκος: "Η επιβολή του τέλους 2% πρέπει να επανεξεταστεί." *** Υπουργέ μου, ρετάρεις; *** Εσύ δεν υπέγραψες την σχετική τροπολογία; *** Τί διάολο, διχασμένη προσωπικότητα έχεις; *** Αχ, βρε Θανάση, πότε θα καταλάβεις ότι το βασικό για να στεριώσεις με μια γυναίκα δεν είναι να την θαυμάζεις. *** Το βασικό είναι να σε θαυμάζει αυτή, κακομοίρη μου. *** Τι σου λέω τώρα... *** Επιχείρηση "Ακλόνητος βράχος" (2014) *** Σήμερα το ιστολόγιο σας έδωσε μια ενδεικτική λίστα με τις άοκνες προσπάθειες που επί δεκαετίες καταβάλλει το Ισραήλ για ειρηνική και δίκαιη λύση τού παλαιστινιακού προβλήματος. *** Τώρα, αν εσείς είσαστε αντισημίτες και δεν θέλετε να καταλάβετε, πρόβλημά σας. *** Αν σας αρέσει ο κινηματογράφος, δεν πρέπει να δυσκολευτήκατε να αναγνωρίσετε τον πιτσιρικά στην πρώτη φωτογραφία. *** Είναι ο πάντοτε συμπαθής Τζόννυ Ντεπ, τον οποίο βλέπετε αριστερά και στην τελευταία φωτογραφία του 1990, από τα γυρίσματα τού "Ψαλιδοχέρη", της πρώτης μεγάλης του κινηματογραφικής επιτυχίας. *** Δεξιά, ο σκηνοθέτης Τιμ Μπάρτον. *** Σήμερα, ελέω Γιουροβίζιον, λέω να κλείσουμε ακούγοντας ένα από τα ωραιότερα τραγούδια που έχουν ακουστεί σ' αυτόν τον διαγωνισμό. *** Την εποχή, βέβαια, που ήταν πράγματι διαγωνισμός τραγουδιού και όχι φτηνό πανηγυράκι. *** Στο πλατώ του πικάπ βρίσκεται ήδη το 45άρι Νο 8572 της Epic, με την βελόνα να κατεβαίνει στην πρώτη πλευρά του, για να ακούσουμε τον εξ Αυστραλίας ιρλανδό Τζόννυ Λόγκαν να ερμηνεύει την σοφτ ροκ μπαλλάντα, η οποία κέρδισε τον διαγωνισμό τού 1980. *** Υπό τους ήχους του "What's another year" σας αφήνω και σας εύχομαι να περάσετε ένα πολύ-πολύ όμορφο σαββατοκύριακο. *** Σαλόμ! ***

18 Μαΐου 2018

Άμστερνταμ

Παρασκευή σήμερα. Καθώς άλλη μια δύσκολη και βαρυφορτωμένη εργάσιμη βδομάδα φτάνει στο τέλος της, δεν έχω καμμιά διάθεση να συνεχίσω στο μοτίβο των προηγούμενων ημερών. Μετά την έκθεση της Ε.Ε. για τις συντάξεις και την έκθεση του ΟΟΣΑ για την ελληνική οικονομία, είχα κατά νου να σας παρουσιάσω μια άλλη έκθεση της Ε.Ε. σχετικά με την απασχόληση. Όμως, από την μια η κούραση των προηγούμενων ημερών κι από την άλλη οι ζοχάδες που με πιάνουν όποτε βλέπω την λέξη "απασχόληση" να αντικαθιστά την λέξη "εργασία" (αλήθεια, πόσο μακρυά νομίζετε πως είναι η μέρα που η λέξη "εργαζόμενος" θα αντικατασταθεί πλήρως από την λέξη "απασχολήσιμος";), θα αφήσω αυτή την παρουσίαση για την άλλη βδομάδα.

Σήμερα, λοιπόν, λέω να το πάμε χαλαρά και να μιλήσουμε για ένα τραγούδι που έχει μια απρόσμενη ιδιαιτερότητα: έγινε παγκόσμια επιτυχία παρ' ότι δεν ηχογραφήθηκε ποτέ σε οποιοδήποτε στούντιο! Το τραγούδι είναι γραμμένο στα γαλλικά αλλά έχει μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες. Στα αγγλικά το έχουν πει ο David Bowie, ο John Denver, ο Marc Almond και άλλοι. Στην Γερμανία ξεχωρίζει η ερμηνεία τής "κουρτβαϊλικής" Ute Lemper, στην Φινλανδία το έκανε επιτυχία ο Hector και στην Ελλάδα το έχουν ερμηνεύσει ο Γιώργος Αραπάκης, ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου και ο Μάνος Ξυδούς (όλοι σε μετάφραση του πρώτου). Και για να τελειώνουμε με τους γρίφους, σήμερα μιλάμε για το θρυλικό "Amsterdam" του μεγάλου Jacques Brel.

Ζωρζ Μπρασσένς και Ζακ Μπρελ (1959)

Ο γαλλόφωνος βέλγος Ζακ Μπρελ ήταν ένας πολυσχιδής καλλιτέχνης, ο οποίος δυστυχώς μας άφησε μόλις στα 49 του χρόνια, το 1978. Ευρύτερα γνωστός είναι ως τραγουδοποιός και τραγουδιστής αλλά υπήρξε και ηθοποιός και σκηνοθέτης και συγγραφέας. Κατά την δεκαετία τού '50 έγινε ιδιαίτερα δημοφιλής στις γαλλόφωνες χώρες και στις αρχές τής επόμενης δεκαετίας η φήμη του είχε απλωθεί και στον υπόλοιπο κόσμο, χάρη στις μεταφρασμένες στα αγγλικά εκτελέσεις των κομματιών του.

Την άνοιξη του 1963, ο Μπρελ αποσύρεται σε ένα ψαροχώρι της Κυανής Ακτής, το Ροκμπρύν Καπ-Μαρτέν, μαζί με την τότε σύντροφό του Συλβί Ριβέ. Ο Μπρελ έχει πάθος με την θάλασσα και η ήσυχη αυτή περιοχή τον εμπνέει. Τα πρωινά, πριν καλά-καλά χαράξει, παίρνει τα χαρτιά του και τα μολύβια του και κάθεται σε ένα βραχάκι στην παραλία, όπου γράφει, σβήνει, ξαναγράφει, σχεδιάζει, δημιουργεί, ονειροπολεί...

Ένα πρωί, ο Φερνάντ, ο τύπος που έχει την ταβέρνα τού χωριού, κατεβαίνει για ψάρεμα. Ψάχνει για σκορπίνες και μουγκριά, απαραίτητα συστατικά μιας σωστής μπουγιαμπέσας. Ο Μπρελ τον βλέπει, τον καλημερίζει και τον καλεί κοντά του. Θέλει να του διαβάσει μερικούς στίχους για να ακούσει την γνώμη του. Ο Φερνάντ ακούει με προσοχή και συγκινείται τόσο ώστε, όταν η ανάγνωση τελειώνει, βάζει τα κλάματα. Ο Μπρελ δεν χρειάζεται κανένα σχόλιο. Η συναισθηματική έκρηξη ενός άξεστου χωρικού τον πείθει ότι έχει γράψει κάτι καλό:
Στο λιμάνι τής Άντβερπ υπάρχουν ναυτικοί που τραγουδούν
τα όνειρα που τους κατατρέχουν στ' ανοιχτά
τής Άντβερπ.
Στο λιμάνι
τής Άντβερπ υπάρχουν ναυτικοί που κοιμούνται
σαν λάβαρα στις σκυθρωπές όχθες ποταμών.
Στο λιμάνι
τής Άντβερπ υπάρχουν ναυτικοί που πεθαίνουν
βουτηγμένοι σε μπύρα και σε δράματα στο πρώτο φως της αυγής.
Αλλά στο λιμάνι
τής Άντβερπ υπάρχουν και ναυτικοί που γεννιούνται
μες στην πηχτή ζέστη της αποχαύνωσης των ωκεανών.
.....................................
Στο λιμάνι
τής Άντβερπ υπάρχουν ναυτικοί που πίνουν,
που πίνουν και ξαναπίνουν και πάλι ξαναπίνουν.
Πίνουν στην υγειά των πορνών
τής Άντβερπ,
του Αμβούργου ή όπου αλλού. Τελικά πίνουν
στην υγειά των κυριών που τους δίνουν το όμορφο κορμί τους,
που τους δίνουν την τιμή τους για ένα χρυσό νόμισμα
και, όταν έχουν πιει για τα καλά, στυλώνονται με ψηλά το κεφάλι
φυσάνε τη μύτη τους στ' αστέρια και κατουράνε
όπως εγώ κλαίω πάνω στις άπιστες γυναίκες.
Καθώς ο Μπρελ μελοποιεί το κομμάτι του, διαπιστώνει ότι η φράση "στο λιμάνι τής Άντβερπ" του χαλάει το μέτρο. Λείπει μια συλλαβή. Έτσι, οι ναυτικοί του εγκαταλείπουν το βελγικό λιμάνι της Αμβέρσας και μετακομίζουν βορειότερα, στο ολλανδικό Άμστερνταμ. Βέβαια, το Άμστερνταμ δεν είναι μεγάλο λιμάνι και οι ναυτικοί εκεί δεν θαλασσοπνίγονται όσο εκείνοι της Αμβέρσας αλλά αυτό δεν έχει καθοριστική σημασία μπροστά στην τελειοποίηση της μελωδίας.

Λίγες βδομάδες αργότερα, ο Μπρελ δίνει συναυλία στο θέατρο Ολυμπιά του Παρισιού (η δεύτερή του), όπου παρουσιάζει το νέο του τραγούδι. Το "Amsterdam" γίνεται δεκτό με ενθουσιασμό από το κοινό αλλά η ερμηνεία αυτή δεν καταγράφηκε ποτέ, αφού η συναυλία δεν ηχογραφήθηκε (σε αντίθεση με την πρώτη του 1961). Παρά ταύτα, ο τραγουδοποιός δεν μπαίνει στο στούντιο να το ηχογραφήσει. Περιμένει να μαζέψει υλικό για να εκδώσει ολόκληρο άλμπουμ.

Τζόννυ Χαλλυνταίυ και Ζακ Μπρελ (Κάννες, 1972)

Δυστυχώς ή ευτυχώς, η μοίρα κάνει τα δικά της παιχνίδια. Την επόμενη χρονιά, στις 16 Οκτωβρίου 1964, ο Μπρελ επιστρέφει στο Ολυμπιά για τρίτη φορά. Ερμηνεύει και πάλι το "Amsterdam", με εντυπωσιακό πάθος και με ένα διαρκώς εντεινόμενο κρεσέντο, το οποίο στο τέλος απογειώνεται και πνίγεται στα ενθουσιώδη χειροκροτήματα ενός παραληρούντος ακροατηρίου. Τούτη την φορά, η συναυλία ηχογραφείται και λίγο αργότερα κυκλοφορεί σε άλμπουμ με τον τίτλο "Enregistrement Public à l'Olympia 1964". Εδώ, σε τούτο το λάιβ άλμπουμ, βρίσκεται η μοναδική ηχογραφημένη εκτέλεση του "Amsterdam" από τον Ζακ Μπρελ. Μοναδική και ανεπανάληπτη. Τόσο ώστε ο Μπρελ να την θεωρήσει αξεπέραστη και να μη θελήσει ποτέ να κυκλοφορήσει το κομμάτι του σε κανονική ηχογράφηση στούντιο.

17 Μαΐου 2018

Η έκθεση του ΟΟΣΑ για την ελληνική οικονομία

Είμαι σίγουρος ότι όλοι θυμάστε την πρόσφατη επίσκεψη του πρίγκηπα Κάρολου μετά της συζύγου του, παρ' ότι αυτή η επίσκεψη δεν επηρέασε την ζωή μας και την καθημερινότητά μας (εκτός, ίσως, από το ότι γελάσαμε λίγο). Μήπως, όμως, θυμάστε ποιος άλλος μεγαλόσχημος μας επισκέφθηκε λίγο πριν τον Κάρολο; Και, μάλιστα, η επίσκεψή του ήταν απείρως σημαντικώτερη και για την ζωή μας και για την καθημερινότητά μας; Αν δεν θυμάστε, δεν πειράζει. Γι' αυτό υπάρχει τούτο το ιστολόγιο.

Την παραμονή τής πρωτομαγιάς, λοιπόν, βρέθηκε στην Αθήνα και συναντήθηκε τόσο με τον ίδιο τον πρωθυπουργό όσο και με το οικονομικό επιτελείο τής κυβέρνησης ο γενικός γραμματέας τού ΟΟΣΑ Άνχελ Γκουρία. Φυσικά, οι συζητήσεις στις οποίες συμμετείχε, είχαν θέμα την οικονομία τής χώρας μας ενώ παρέδωσε στον Αλέξη Τσίπρα αλλά και στον υπουργό οικονομικών Ευκλείδη Τσακαλώτο την Έκθεση του ΟΟΣΑ για την Ελλάδα. Η έκθεση περιλαμβάνεται σε έναν τόμο 188 σελίδων και είναι αρκετά πυκνογραμμένη, με αποτέλεσμα η μελέτη της να είναι αρκετά κουραστική.

Ο Άνχελ Γκουρία δίνει την έκθεση του ΟΟΣΑ στον Αλέξη Τσίπρα. Τα χαμόγελα περισσεύουν.

Οι ερευνητές, οι οποίοι συνέταξαν την εν λόγω έκθεση, καταγράφουν τις εξελίξεις στην ελληνική οικονομία, προβαίνουν σε επισημάνσεις και κάνουν ορισμένες συστάσεις σχετικά με τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν ώστε να βελτιωθεί η κατάσταση. Κατά την προσωπική μου εκτίμηση, ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι προτάσεις τού ΟΟΣΑ στους παρακάτω τρεις τομείς:

(α) Φορολογία

Ο ΟΟΣΑ διαπιστώνει ότι η φορολογία στην Ελλάδα είναι ιδιαίτερα υψηλή, με τους συντελεστές φορολογίας εισοδήματος και ΦΠΑ να είναι οι υψηλότεροι μεταξύ των 22 χωρών τής Ε.Ε., οι οποίες είναι μέλη του. Όμως, η εισπραξιμότητα των φόρων παραμένει πολύ χαμηλή, με την Ελλάδα να βρίσκεται σε καλύτερη θέση μόνο απέναντι στο Μεξικό και την Ιταλία. Κατά τους ερευνητές, αυτό συμβαίνει επειδή η φορολογική βάση είναι μικρή [σ.σ.: πληρώνουν όλο οι ίδιοι και οι ίδιοι] και η δυνατότητα φοραπόδοσής της έχει μειωθεί. Προτείνεται η πλήρης κατάργηση όλων των φορολογικών εξαιρέσεων, εκπτώσεων και απαλλαγών σε κάθε είδους φορολογία (εισόδημα, ΦΠΑ, ειδικοί φόροι, φόροι κατανάλωσης κλπ), ακόμα δε και η εξίσωση των φόρων σε όλα τα καύσιμα [σ.σ.: ίδιος συντελεστής φόρου σε βενζίνη, πετρέλαιο κίνησης, πετρέλαιο θέρμανσης κλπ]. Μαζί με μερικά άλλα μέτρα που προτείνει (ηλεκτρονική τιμολόγηση κλπ), ο ΟΟΣΑ εκτιμά ότι η υιοθέτηση των μέτρων του μπορεί να αυξήσει τα δημόσια έσοδα κατά 1,9% ως το 2030.

(β) Κοινωνική ασφάλιση
Ο ΟΟΣΑ αναγνωρίζει τα θετικά βήματα που έχουν γίνει με την μεταρρύθμιση Κατρούγκαλου και συνιστά την προσήλωση στην πλήρη τήρησή των προβλεπομένων [σ.σ.: περίπου ό,τι έλεγε και η έκθεση της Ε.Ε. στην οποία αναφερθήκαμε χτες]. Επισημαίνεται ιδιαίτερα ότι οι αλλαγές στα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης, οι οποίες προβλέπεται να οδηγήσουν σε αύξηση της πραγματικής ηλικίας συνταξιοδότησης κατά τρία χρόναι ως το 2030, μπορούν να επιφέρουν αύξηση του ΑΕΠ κατά 7,5% ως το 2060. Προτείνεται η πλήρης κατάργηση των πολλών διαφορετικών ασφαλιστικών προγραμμάτων και επιδομάτων, με παράλληλο επανασχεδιασμό ώστε να υπάρξει καλύτερη στόχευση [σ.σ.: επιδόματα θα παίρνουν μόνο οι απολύτως εξαθλιωμένοι].

(γ) Εργασιακά
Ο ΟΟΣΑ επισημαίνει τον κίνδυνο να μειωθούν οι θέσεις εργασίας αν επανέλθουν οι συλλογικές κλαδικές συμβάσεις μετά την έξοδο από το μνημόνιο. Προτείνεται η μη υποχρεωτική εφαρμογή αυτών των συμβάσεων από όλες τις επιχειρήσεις ενός κλάδου και η πρόβλεψη δυνατότητας προσαρμογής κάθε σύμβασης στις ειδικές συνθήκες που επικρατούν σε κάθε εταιρεία. Προτείνεται, επίσης, η διατήρηση του "υποκατώτατου" βασικού μισθού αλλά η εφαρμογή του να γίνεται με κριτήριο την προϋπηρεσία και όχι την ηλικία [σ.σ.: οι νεοεισερχόμενοι στην αγορά εργασίας, ανεξαρτήτως ηλικίας, θα παίρνουν όσα παίρνουν σήμερα όσοι είναι κάτω των 25 ετών]. Προτείνεται ακόμη η πλήρης και οριστική κατάργηση των τριετιών και όλων των επιδομάτων, επειδή η εφαρμογή τους προκαλεί αυξήσεις μισθών, οι οποίες μειώνουν την ανταγωνιστικότητα [σ.σ.: τριετίες και επιδόματα εξακολουθούν να ισχύουν αλλά έχουν ανασταλεί έως ότου η ανργία πέσει κάτω από 10%]. Τέλος, οι ερευνητές συνιστούν στην κυβέρνηση να μη σπεύσει να αυξήσει τον κατώτατο μισθό μετά την έξοδο από τα μνημόνια αλλά να αναθέσει το θέμα σε μια επιτροπή εμπειρογνωμόνων, την οποία θα συστήσουν από κοινού οι κοινωνικοί εταίροι.

Εκτός από τα παραπάνω, η έκθεση δίνει ιδιαίτερη σημασία στον περαιτέρω εξορθολογισμό των δημοσίων δαπανών, στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας με επέκταση των ελαστικών μορφών απασχόλησης, στην πάταξη της φοροδιαφυγής και της διαφθοράς αλλά και στην μείωση της γραφειοκρατίας. Κατά τους ερευνητές, όλα αυτά θα έχουν ως αποτέλεσμα τόσο την αύξηση της παραγωγικότητας όσο και την προσέλκυση νέων επενδύσεων. Έτσι, θα επιταχυνθεί ο ρυθμός ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας και, συνακόλουθα, θα βελτιωθεί το επίπεδο ζωής των πολιτών.

Άνχελ Γκουρία και Ευκλείδης Τσακαλώτος σε θερμό, αριστερό εναγκαλισμό.

Όπως κάναμε και χτες, με την έκθεση της Ε.Ε. περί των συντάξεων, έτσι και σήμερα ολοκληρώνουμε δίχως να διατυπώσουμε σχόλια και συμπεράσματα, αφήνοντας τον αναγνώστη να καταφύγει στην δική του κρίση για όσα διάβασε. Εμείς θα κλείσουμε με δυο αποσπάσματα από όσα δήλωσαν μετά την συνάντησή τους ο Άνχελ Γκουρία και ο Αλέξης Τσίπρας:

- Γκουρία: Έχουμε το βλέμμα προσηλωμένο στο 2022. Θέλουμε και ελπίζουμεότι θα μειωθεί το χρέος και το ποσοστό χρέους ως προς το ΑΕΠ. Θα αυξηθεί το ΑΕΠ και οι οίκοι αξιολόγησης θα προβούν στις αξιολογήσεις τους και θα χρηματοδοτήσετε το χρέος πιο φτηνά. Μιλάμε για μια περίπλοκη αλλά και πολύ ελπιδοφόρα κατάσταση.

- Τσίπρας: Η Ελλάδα έγινε πρωταθλήτρια χώρα στις μεταρρυθμίσεις. όχι μόνο στην Ευρώπη και την Ευρωζώνη αλλά και μεταξύ των χωρών τού ΟΟΣΑ τα τρία τελευταία χρόνια. Μεταρρυθμίσεις δίκαιες αλλά αναγκαίες πολλές από αυτε΄ς, καθώς ανοίγουν μια πολύ σημαντική προοπτική για την ανάπτυξη της οικονομίας, για την εγκαθίδρυση μιας πιο δίκαιης προοπτικής ανάπτυξης για την ελληνική οικονομία τα επόμενα χρόνια. [σ.σ.: Με το ζόρι κρατιέμαι να μη σχολιάσω αυτή την "εγκαθίδρυση μιας πιο δίκαιης προοπτικής ανάπτυξης". Δόλια γλώσσα, τι τραβάς...]

16 Μαΐου 2018

Η έκθεση της Ε.Ε. για τις συντάξεις

Στα τέλη του προηγούμενου μήνα, η Κομμισσιόν έδωσε στην δημοσιότητα την ετήσια έκθεσή της περί επάρκειας των συντάξεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση (The 2018 Pension Adequacy Report: current and future income adequacy in old age in the EU). Πρόκειται για ένα κείμενο 188 σελίδων, το οποίο υποψιάζομαι ότι κανείς δεν θα μπει στον κόπο να διαβάσει. Δεν πειράζει. Τον κόπο αυτόν τον έκανε το ιστολόγιο, οπότε σήμερα σας παρουσιάζει μερικά από όσα περιλαμβάνει η εν λόγω έκθεση, κυρίως δε εκείνα τα σημεία που έχουν να κάνουν με την Ελλάδα.

Πριν ρίξουμε την ματιά μας στην έκθεση, ας σημειώσουμε ότι εισαγωγικά η Μαριάν Τύσσεν (επίτροπος απασχόλησης, κοινωνικών υποθέσεων, δεξιοτήτων και κινητικότητας της εργασίας) δηλώνει πως "οι ανησυχίες σχετικά με την επάρκεια των συντάξεων βρίσκονται πάλι ψηλά στην ημερήσια διάταξη πολλών κρατών-μελών, καθώς προσπαθούν να διατηρήσουν επαρκή συνταξιοδοτικά εισοδήματα στις γηράσκουσες κοινωνίες". Ας το έχουν αυτό υπ' όψη τους όσοι αμφισβητούν ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση νοιάζεται για το επίπεδο διαβίωσης των συνταξιούχων.

Η Μαριάν Τύσσεν με τον Ζαν-Κλωντ Γιούνκερ.

Στην σελίδα 108, η έκθεση διαπιστώνει: "Η Ελλάδα εφαρμόζει μια γενική συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση, η οποία διορθώνει διάφορες ελλείψεις του παρελθόντος και παρέχει περισσότερες εγγυήσεις σε συνταξιούχους χαμηλού εισοδήματος. Ωστόσο, πολλές διατάξεις αυτής της μεταρρύθμισης είχαν αρνητικό αντίκτυπο στην επάρκεια των συντάξεων. Οι αναμενόμενες προσαρμογές των συντάξεων προς τα κάτω, με τη μείωση των ποσοστών αντικατάστασης για όλες τις συντάξεις από τον Ιανουάριο του 2019, μετά και τον υπολογισμό των συνταξιοδοτικών παροχών βάσει των μέσων αποδοχών καθ' όλο τον εργασιακό βίο αντί για τα καλύτερα έτη αποδοχών, ενδέχεται να οδηγήσουν σε μείωση του επιπέδου παροχών".

Σε άλλο σημείο, η έκθεση αναλύει τις θετικές επιπτώσεις που μπορεί να έχει η εκπαίδευση στην μείωση της ανεργίας. Επισημαίνει δε ότι "η εκπαίδευση παίζει έμμεσο ρόλο αυξάνοντας τη συμμετοχή στην διά βίου μάθηση και βελτιώνοντας τις συνθήκες υγείας και εργασίας", κάτι που βοηθάει στην παράταση του εργασιακού βίου. Ας μη ξεχνάμε ότι η έκθεση ασχολείται με την επάρκεια των συντάξεων και με το εισόδημα των ηλικιωμένων, οπότε η παράταση του εργασιακού βίου αποτελεί ζητούμενο εφ' όσον ο εργαζόμενος ηλικιωμένος έχει υψηλότερα εισοδήματα από έναν συνταξιούχο συνομίληκό του. Γι' αυτό η έκθεση παρατηρεί ότι, σύμφωνα με τα μοντέλα τού ΟΟΣΑ, η μέσω της εκπαίδευσης αύξηση στην διάρκεια του εργασιακού βίου θα είναι μικρή, "γεγονός που υποδηλώνει ότι θα χρειαστεί πρόσθετη ενθάρρυνση για μεγαλύτερη διάρκεια εργασίας ώστε να επιτευχθεί η αύξηση της ηλικίας συνταξιοδότησης".

Ίσως το πιο ανησυχητικό σημείο για τους έλληνες συνταξιούχους βρίσκεται στην σελίδα 35 της έκθεσης: "Οι δαπάνες για τις συντάξεις ως ποσοστό του ΑΕΠ ποικίλλουν μεταξύ των κρατών-μελών. Η συνολική δαπάνη συντάξεων ανά ηλικιωμένο άτομο ως μερίδιο του ΑΕΠ ανά κάτοικο, λαμβάνει υπ' όψη το μέγεθος του πληθυσμού τής μεγαλύτερης ηλικίας και της οικονομίας της χώρας. Το 2015, το ποσοστό στην Ελλάδα (όπου οι δαπάνες είναι σχετικά υψηλή) ήταν υπερδιπλάσιο από ό,τι στην Εσθονία, την Ιρλανδία, τη Λιθουανία και τη Λετονία, οι οποίες έχουν τη χαμηλότερη σχετική δαπάνη". Όσο κι αν η έκφραση της συνταξιοδοτικής δαπάνης ως ποσοστού ενός ΑΕΠ βυθισμένου κατά 25% σε μια πενταετία επιδέχεται πολλών ενστάσεων, είναι γεγονός ότι οι παραπάνω φράσεις μπορούν να λειτουργήσουν και ως παρότρυνση για περαιτέρω μείωση των συντάξεων. Πάντως, για να είμαστε ειλικρινείς, η έκθεση παρατηρεί ότι "ορισμένες χώρες με σχετικά γενναιόδωρα συνταξιοδοτικά συστήματα, όπως το Λουξεμβούργο, καταγράφουν σχετικά χαμηλό ποσοστό δαπάνης σε σχέση με το ΑΕΠ τους".

Στον δεύτερο τόμο της έκθεσης και στο δεκασέλιδο κεφάλαιο που αναφέρεται στην Ελλάδα (σελίδες 75-84), γίνονται μερικές παρατηρήσεις, με τις οποίες η διαφωνία μου είναι έντονη. Όπως π.χ. το ότι "οι συντάξεις στην Ελλάδα φαίνεται να έχουν διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην αντιμετώπιση των αρνητικών επιπτώσεων της κρίσης στους συνταξιούχους, δεδομένου ότι οι περισσότεροι από τους δείκτες επάρκειας των συντάξεων βελτιώθηκαν κατά την περίοδο 2008-2016". Αναρωτιέμαι μήπως οι ερευνητές μπέρδεψαν τα στοιχεία τους ή αν απλώς πρόκειται για τυπογραφικό λάθος.

Εξ ίσου εκτός πραγματικότητας φαίνεται και η διαπίστωση ότι "η μελλοντική επάρκεια των συντάξεων στην Ελλάδα διασφαλίζεται, μακροπρόθεσμα, μέσω της εφαρμογής ενός σχετικά υψηλού ποσοστού συνταξιοδοτικής αναπλήρωσης για τους χαμηλόμισθους". Προφανώς, οι ερευνητές θεωρούν τα 384 ευρώ της βασικής σύνταξης (όπως προβλέπεται στον νόμο Κατρούγκαλου) ως "υψηλή αναπλήρωση", συγκρίνοντάς το με τον μέσο όρο των 360 ευρώ τής Ευρωπαϊκής Ένωσης.

"Η φτωχή Ε.Ε.: Πάνω από 17,3 εκατομμύρια άνω των 65 ετών σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού"

Το συμπέρασμα των ερευνητών για την χώρα μας είναι ότι "το κύριο μέλημα του συνταξιοδοτικού συστήματος στην Ελλάδα παραμένει η βιωσιμότητά του, δεδομένου ότι η χώρα παρουσιάζει ένα από τα υψηλότερα ποσοστά ηλικιωμένων μεταξύ των χωρών της Ε.Ε. καθώς και πολύ υψηλά ποσοστά ανεργίας. Εν τούτοις, μεταξύ των βασικών ζητημάτων που αφορούν τη βιωσιμότητα του συνταξιοδοτικού συστήματος, είναι το πώς θα διασφαλιστούν η οικονομική βιωσιμότητα μαζί με την κοινωνική αποτελεσματικότητα, οι οποίες θα εξασφάλιζαν, μεταξύ άλλων, την επάρκεια των συντάξεων. Από την άποψη αυτή, το κύριο είναι ότι η πλήρης υλοποίηση της μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος του 2016 εγγυάται ένα αξιοπρεπές επίπεδο παροχών, υπό τους περιορισμούς που δημιουργεί το επίπεδο της οικονομικής ανάπτυξης μαζί με το επίπεδο των πρωτογενών πλεονασμάτων του προϋπολογισμού" (η υπογράμμιση δική μου).


Δεν θα κουράσω περισσότερο τον αναγνώστη, αφήνοντάς τον να βγάλει τα δικά του συμπεράσματα από όσα παρέθεσα (και από όσα, ενδεχομένως, διαβάσει μόνος του, μέσω των συνδέσμων που του έδωσα). Θα κλείσω με μια υποσημείωση, η οποία παρατίθεται στην έκθεση, ως ερμηνευτική τής αποστροφής ότι η χώρα μας παρουσιάζει ένα από τα υψηλότερα ποσοστά ηλικιωμένων σε ολόκληρη την Ευρώπη: "Το ποσοστό εξάρτησης των ηλικιωμένων στην Ελλάδα αναμένεται να διπλασιαστεί έως το 2056 (δηλαδή, από 35,8% το 2016 σε 76,3% το 2056)".

14 Μαΐου 2018

1966: Η εξέγερση κατά της λογοκρισίας

Μιας και στα τελευταία κείμενα μιλήσαμε για τον Μάνο Χατζιδάκι, ας γυρίσουμε λίγο πίσω στον χρόνο, να ρίξουμε μια ματιά σε ένα άλλο στιγμιότυπο της Ιστορίας, το οποίο έχει σχέση με συτόν τον μεγάλο μας μουσικοσυνθέτη και όχι μόνο.

Βρισκόμαστε στα 1966. Το πολιτικό κλίμα στην Ελλάδα είναι κάτι παραπάνω από θερμό και ο λαός βρίσκεται στους δρόμους. Από την πλευρά τους, οι άνθρωποι της τέχνης δίνουν τους δικούς τους αγώνες. Για παράδειγμα, οι ηθοποιοί απεργούν, ζητώντας να δίνουν εννιά θεατρικές παραστάσεις την εβδομάδα αντί για δώδεκα. Αλλά ο σπουδαιότερος αγώνας αυτού του χώρου, στον οποίο ενώνονται λογοτέχνες, ηθοποιοί, μουσικοί και γενικά όλοι οι άνθρωποι των γραμμάτων και των τεχνών είναι αυτός κατά τού Ν.Δ. 1108/1942 "Περί τροποποιήσεως, συμπληρώσεως και κωδικοποιήσεως των περί ελέγχου θεατρικών έργων, κινηματογραφικών ταινιών, δίσκων γραμμοφώνου και βιβλίων διατάξεων", δηλαδή του κατοχικού νόμου ο οποίος κωδικοποιούσε τους αναγκαστικούς νόμους τής μεταξικής δικτατορίας περί λογοκρισίας.

Ιανουάριος 1966, έξω από το ΕΙΡ. Αφού απαίτησαν την διακοπή μετάδοσης των τραγουδιών τους, Μίκης
Θεοδωράκης, Μάνος Χατζιδάκις και Σταύρος Ξαρχάκος αποχωρούν με την Σιτροέν-βάτραχο του Μίκη.

Στην πρώτη γραμμή τής εξέγερσης βρέθηκαν οι τρεις μεγαλύτεροι συνθέτες τής εποχής: Μίκης Θεοδωράκης, Μάνος Χατζιδάκις και Σταύρος Ξαρχάκος. Στις αρχές τής χρονιάς, οι τρεις τους συνυπέγραψαν μια δήλωση, η οποία δόθηκε στην δημοσιότητα και προκάλεσε πάταγο:
    Φανερώνουμε, για όσους τυχόν δεν γνωρίζουν: Υπάρχει λογοκρισία για κάθε τραγούδι που κυκλοφορεί, ενώ δεν υπάρχει ούτε για τα βιβλία, ούτε για το θέατρο, όπου ο εισαγγελέας επεμβαίνει αυτεπαγγέλτως, φρουρός ηθών, νόμων και τάξεως. 
     Επίσης, φανερώνουμε πως η λογοκρισία αυτή λογοκρίνει στίχους και μουσική και εισπράττει πενηντάδραχμο δι' έκαστο τραγούδι. 
    Φανερώνουμε ότι εμείς οι τρεις ουδέποτε στείλαμε πραγματική μουσική μας αλλά αναθέταμε σε γραμματείς της εταιρείας μας, που απέστελλαν μουσική, που δεν έλεγε τίποτα. Νότες τυχαίες στο πεντάγραμμο. Και εγίνοντο δεκτά (!). Παράλληλα ενεργούσαμε για την κατάργηση της. 
     Τελευταία, αυτή η περίφημη λογοκρισία έφτασε στο σημείο να κόβει τραγούδια μας για να περιφρουρήσει το αισθητήριο του ελληνικού λαού, ενώ άφηνε να περνούν τραγούδια σαν "Τον Κέννεντυ τον φάγανε οι άτιμοι" και σαν το "Εγώ δεν είμαι σαν τους Μπητλς". 
     Αποφασίζουμε και οι τρεις να σταματήσουμε κάθε δραστηριότητα μας στον τομέα των τραγουδιών, να απαγορεύσουμε την αναμετάδοση και εκτέλεση σε δημόσιους χώρους (ραδιόφωνο, τζουκ-μποξ, κέντρα) κάθε λογοκριμένου ή όχι τραγουδιού μας. Σταματάμε την έκδοση δίσκων, χωρίς φυσικά να σταματήσουμε να συνθέτουμε και να ηχογραφούμε στο εξωτερικό, όπου, όπως είναι ευνόητο, καμμία λογοκρισία δεν μπορεί ούτε διανοείται να τολμήσει να μας εμποδίσει. 
     Αυτά ως τη στιγμή που οποιαδήποτε κυβέρνηση θα αποφασίσει να απαλλάξει τον τόπο από ένα αισχρό, ηλίθιο και ανελεύθερο μέτρο.
Η δήλωση των τριών βγήκε στις εφημερίδες και προκάλεσε την άμεση αντίδραση του αρμοδίου επί θεμάτων λογοκρισίας υφυπουργού προεδρίας Δημήτρη Γεωργίου, ο οποίος δεν μπορούσε να καταλάβει πως οι "σοβαροί" Χατζιδάκις και Ξαρχάκος έμπλεξαν με τον Μίκη: "Φοβούμαι ότι οι κ.κ. Χατζιδάκις και Ξαρχάκος δεν επέδειξαν την απαιτούμενην σωφροσύνην και έσπευσαν να παρακολουθήσουν τον κ. Θεοδωράκην, διά τον οποίον ο θόρυβος είναι τόσον προσφιλής, οσάκις μάλιστα στρέφεται εναντίον οιασδήποτε κρατικής υπηρεσίας". Φυσικά, ο Γεωργίου υπερασπίστηκε τον νόμο και την επιτροπή λογοκρισίας: "Ο νόμος είναι μεν κατοχικός, πλην όμως η συνέχισις της εφαρμογής του συνάδει με το σύνταγμα, όπερ δι' ειδικής διατάξεως προβλεπει ότι αι προστατευτικαί του Τύπου διατάξεις δεν εφαρμόζονται επί κινηματογράφων, δημοσίων θεαμάτων, φωνογραφίας, ραδιοφωνίας και άλλων παρεμφερών μέσων μεταδόσεως λόγου ή παραστάσεως (...) Η επιτροπή αύτη ουδέποτε ήσκησε καλλιτεχνικόν έλεγχον, η δε κρίσις της αποβλέπει εις το να προλαμβάνεται η κυκλοφορία στίχων στρεφομένων κατά της θρησκείας, της δημοσίας αιδούς, της εθνικής ασφαλείας και των γνησίων ελληνικών ηθών και εθίμων".

Στο πλευρό τού υφυπουργού έσπευσε να συστοιχηθεί ο φίλα προσκείμενος στην ΕΡΕ τύπος (στην κυβέρνηση αποστασίας του Στέφανου Στεφανόπουλου, οι 2 στους 3 υπουργοί προέρχονται από την ΕΡΕ). Η εφημερίδα "Εμπρός" δεν διστάζει να χαρακτηρίσει τον Χατζιδάκι ως... κομμουνιστή: "Μένομεν κατάπληκτοι από το γεγονός ότι ο Μάνος Χατζιδάκις εδέχθη να θέση την υπογραφήν του κάτω από ένα μανιφέστο καθαρώς κομμουνιστικού ύφους και περιεχομένου, μανιφέστο τού οποίου η διατύπωσις κάθε άλλο παρά αρμόζουσα εις καλλιτέχνας και πνευματικούς ανθρώπους είναι"

Η άμεση αντίδραση της κυβέρνησης δεν έφερε το αποτέλεσμα που προσδοκούσαν οι υπερασπιστές τής τάξεως και της ηθικής. Κάθε άλλο μάλιστα. Την επόμενη μέρα άλλοι πέντε συνθέτες εκδήλωσαν την συμπόρευσή τους με τους τρεις, απαγορεύοντας κι αυτοί την δημόσια εκτέλεση των συνθέσεών τους: Χρήστος Λεοντής, Μάνος Λοΐζος, Νίκος Μαμαγκάκης, Γιάννης Μαρκόπουλος και Γρηγόρης Μπιθικώτσης. Παράλληλα, ο Μάνος Χατζιδάκις άδειασε με νέα δήλωσή του τον υφυπουργό, ξεκαθαρίζοντας ότι η ιδέα για την κοινή δήλωση των τριών δεν ήταν του Μίκη αλλά δική του.

Οι τρεις συνθέτες δεν έμειναν στις δηλώσεις. Στις 29 Ιανουαρίου έστειλαν εξώδικο στο Εθνικό Ίδρυμα Ραδιοφωνίας (ΕΙΡ, πρόγονος του ΕΙΡΤ και της ΕΡΤ), ζητώντας επίσημα να μη μεταδίδονται οι συνθέσεις τους. Τα ίδια εξώδικα απέστειλαν στις εταιρείες κατασκευής τζουκ-μποξ. Κι επειδή το ΕΙΡ συνέχισε να μεταδίδει τραγούδια των Χατζιδάκι και Ξαρχάκου (ο Μίκης είχε ήδη εξοβελιστεί), οι δυο τους προσέφυγαν και στην δικαιοσύνη.

Μέχρι το τέλος του μηνός, στο πλευρό των τριών μεγάλων συμπαρατάθηκε μια πλειάδα γνωστών καλλιτεχνών, οι οποίοι διατράνωναν την απαίτησή τους να καταργηθεί η λογοκρισία. Ανάμεσά τους: Πάνος Γαβαλάς, Καίτη Γκρέυ, Θόδωρος Δερβενιώτης, Στράτος Διονυσίου, Γιώργος Ζωγράφος, Στέλιος Καζαντζίδης, Γιώργος Κατσαρός, Γιώργος Κοινούσης, Χρήστος Κολοκοτρώνης, Μαρινέλλα, Γιώργος Μουζάκης, Γιάννης Παπαϊωάννου, Λάκης Παππάς, Μαρία Φαραντούρη, Χρηστάκης, Καίτη Χωματά κλπ.

Μιλώντας στην "Επιθεώρηση Τέχνης" (Γενάρης-Φλεβάρης 1966, τ. 133-134) ο Μάνος (στο ίδιο τεύχος μίλησαν και ο Θεοδωράκης και ο Ξαρχάκος) σημειώνει περί λογοκρισίας:
    Το θέμα είναι πως αντιλαμβάνεται κανείς τον αυτοσεβασμό που οφείλει να έχει και την αξιοπρέπεια, την στοιχειωδώς ανθρώπινη. 
    Για μένα, η ύπαρξη λογοκρισίας και μόνο αποτελεί εμπόδιο στην οποιαδήποτε μουσική μου δραστηριότητα, ακόμα και αν εγώ δεν ενοχλούμαι προσωπικά. Η ευαισθησία μου δεν αφήνει περιθώρια να αγνοήσω το θέμα. 
    Δεν δέχομαι ούτε τη σκοπιμότητά της και συνεπώς ούτε την ύπαρξή της. 
    Η λογοκρισία μοιάζει μ’ ένα περιβόλι όπου μόνο λουλούδια δεν μπορούν ν' ανθίσουν. Την σιχαίνομαι. 
    Η αντίδρασή μου δεν είναι τελευταία. Πριν αναγκαστώ να φωνάξω, πήγα με όλα τα νόμιμα δικαιώματά μου στους αρμοδίους και με όλη την λογική τής θέσεώς μου ζητούσα την κατάργησή της. 
    Σαν οι αρμόδιοι απεδείχθησαν αναρμόδιοι, απεφάσισα ν’ αντιδράσω δυναμικότερα. Ελπίζω αυτή τη φορά να γίνει κάτι. Εγώ πάντως δεν πρόκειται να υποχωρήσω. 
    Βεβαίως και σε μένα υπήρξαν περιπτώσεις επεμβάσεώς της αλλά δεν είναι η αιτία της αντιδράσεώς μου. 
    Διότι η ηλιθιότης των περιπτώσεων και τα τυπικά μέσα που διέθετα παρέκαμπταν τα εμπόδια στην κυκλοφορία της εργασίας μου.
Γιάννης Τσαρούχης, Διονύσης Φωτόπουλος, Μάνος Χατζιδάκις.
Το "πείραγμα" της φωτογραφίας έγινε από τον Τσαρούχη.

Επίλογος. Τόσο ο Χατζιδάκις όσο και οι "παρασυρμένοι" απ' αυτόν Θεοδωράκης και Ξαρχάκος δεν υπέβαλαν ποτέ τις συνθέσεις τους στην επιτροπή λογοκρισίας, περιοριζόμενοι στην παρουσίασή τους μέσω συναυλιών. Τα κομμάτια τους θα έμεναν αγραμμοφώνητα, περιμένοντας πεισματικά την κατάργηση της λογοκρισίας (κάτι που ήρθε τελικά μετά την πτώση τής χούντας), προκειμένου να κυκλοφορήσουν σε δίσκους.

Και ένα κερασάκι, πάντα σχετικό με τον Μάνο. Εκείνη την χρονιά, στο φεστιβάλ Θεσσαλονίκης προβλήθηκε η δεύτερη ταινία τού Δημήτρη Κολλάτου "Ο θάνατος του Αλέξανδρου". Η πρώτη του ταινία, "Οι ελιές", είχε κοπεί τελείως από την επιτροπή λογοκρισίας. Από την δεύτερη, η επιτροπή θέλησε να κόψει τέσσερις σκηνές, επειδή πρόσβαλλαν τα χρηστά ήθη. Μόνο που αυτές οι περικοπές αλλοίωναν τελείως την ταινία, μη επιτρέποντας ουσιαστικά την προβολή της. Η ταινία γιουχαΐστηκε από οργανωμένους "εθνικόφρονες", με πρώτο και καλύτερο τον αλήστου μνήμης Τζέημς Πάρις. Ανάμεσα στους ελάχιστους επώνυμους που τόλμησαν να βγουν και να μιλήσουν ανοιχτά υπέρ της ταινίας, χαρακτηρίζοντάς την μάλιστα ως την καλύτερη του φεστιβάλ, ήταν ο Μάνος Χατζιδάκις, ακολουθούμενος από τον Γιάννη Τσαρούχη ενώ την υπερασπίστηκε και ο πρόεδρος της επιτροπής πρόκρισης του φεστιβάλ Αντώνης Σαμαράκης.